Auteur: koen

Geplaatst op door — 1 reactie

Ontsporingen verminderen

Hoe goed jouw modelspoorbaan ook in elkaar zit, er zitten altijd limieten aan de mogelijkheden van de modelspoorbaan. Een van de meest voorkomende manier om achter deze limieten te komen is door ontsporingen.

Bochten op een modelspoorbaan zijn een stuk scherper dan die in het grootbedrijf. Dit is natuurlijk omdat je beperkte ruimte hebt en het traject ook interessant wilt houden. Maar wanneer je lange treinen op hoge snelheden door krappe bochten gaat stuurt krijg je te maken met natuurwetten. Aangezien de zwakste schakel in zal geven, betekend dat meestal dat de trein ontspoort. Het gebeurd iedereen, zelfs modelspoor hobbyisten met jaren ervaringen hebben nog ontsporingen.

En hoewel het lastig wordt om ontsporingen volledig uit te bannen, is het wel mogelijk om een aantal preventieve stappen te nemen om ze tot een minimum te beperken.

ontsporingen_01

Bestuurdersfout

De meeste verkeersongelukken worden veroorzaakt door een bestuurdersfout of een defect aan het voortuig. Dit gaat ook op in het besturen van een modelspoorbaan. Om ontsporingen te voorkomen moet de gene die de treinen bestuurd goed opletten. Enkele richtlijnen:

– Modeltreinen moeten op een realistisch tempo rijden, zeker in scherpe bochten.

– Op volle snelheid laten rijden van de modeltreinen is een risico.

– Versnellen of vertraging moet geleidelijk gedaan worden.

– Een modeltrein moet eerst volledig tot stilstand gekomen zijn voordat hij van rijrichting kan veranderen.

– Kijk of de gekozen route vrij is voordat je een wissel omzet.

Het nabootsen van het grootbedrijf qua snelheden en procedures zorgt niet alleen voor een realistische operatie, maar automatisch ook voor extra veiligheid. In het grootbedrijf vertragen de treinen zeer geleidelijk en trekken vervolgens ook heel geleidelijk op. En de snelheden op een rangeerterrein liggen al helemaal laag!

Hoewel het vermakelijk kan zijn om een modeltrein te zien ontsporen, kan er natuurlijk wel blijvende schade aan de treinen of het spoor van komen. Hou hier dus rekening mee voordat je bewust een ontsporing probeert te veroorzaken. Zeker bij het testen van een nieuw aangelegde modelspoor is het aan te raden dit te doen met een modeltrein waarbij je niet wakker ligt van een krasje.

Mechanische fouten

Maar zelfs met de grootst bestede zorgt kunnen ontsporingen nog steeds gebeuren. Vaak is het dan ook lastig om de daadwerkelijke oorzaak op te sporen. Daarom is het beter om ontsporingen te voorkomen tijdens het aanleggen van de modelspoorbaan. Het precies en zorgvuldig aanleggen van de rails kan een boel problemen in de toekomst voorkomen. De afstanden tussen de sporen onderling en de sporen en omliggende zaken moet nauwkeurig aangelegd worden. Een eerste stap in het opsporen van een mechanische fout is met meerdere modeltreinen hetzelfde scenario uitoefenen. Ontspoort slechts een specifieke locomotief dan is de kans groot dat de locomotief defect is, ontsporen echter alle treinen op hetzelfde punt dan is de kans groot dat de rails schuldig is.

ontsporingen_02

Onderhoud

Een minder voor de hand liggende oorzaak is het verzaken van onderhoud aan de modelspoorbaan. Het goed schoonhouden van de rails en de wielen van de treinen kan een hoop ellende voorkomen.

Fouten opsporen

Het opsporen van de fout bij een ontsporing kun je het beste doen doormiddel van hetzelfde scenario herhalen. Laat de trein nog een x door dezelfde bocht rijden en bekijk van dichtbij wat er nu precies fout gaat. Probeer het eventueel op verschillende snelheden en probeer elke x maar een variabele in het scenario te veranderen om zo de fout op te sporen.

Maar uiteindelijk is het vooral belangrijk om het hoofd koel te houden en te accepteren dat ontsporingen gebeuren. Maar probeer de kans op ontsporingen natuurlijk zoveel mogelijk te verkleinen.

Geplaatst op door — Geef een reactie

Stijgingspercentage op de modelspoorbaan

Veel modelspoorbouwers willen graag een glooiend landschap en treinen die stijgen en dalen. Niet alleen maakt dit een baan indrukwekkender, het zorgt er ook nog eens voor dat je meer spoor kwijt kunt op dezelfde ruimte. Maar het is belangrijk om de juiste stijgingspercentages te gebruiken, aangezien je anders in de problemen kunt komen.

Als een helling namelijk te stijl is voor de modeltreinen kun je dat soms direct merken aan slippende wielen of het moeilijk omhoog kunnen rijden van de treinen. Maar daarnaast moet je ook rekening houden met versnelde slijtage bij het veelvuldig oprijden van te stijle hellingen. Dit komt omdat er meer gevraagd wordt van de motor van de loc dan waar deze voor gebouwd is en deze dus eerder “op” zal zijn.

Regelmatig krijg ik de vraag welk stijgingspercentage er dan het beste aangehouden kan worden. Maar voor ik je een concreet percentage ga geven wil de kant tekening maken dat dit percentage als vuistregel gebruikt wordt om problemen met langere en eventueel zwaarder beladen treinen te voorkomen. Hoewel je op dit moment misschien alleen lichtere treinen op de modelspoorbaan hebt die allemaal makkelijk een helling van 6% kunnen pakken, betekend dit niet dat als je een dubbel zo lange trein hebt deze dit alsnog kan. Er zijn genoeg banen die sterkere stijgingen gebruiken, maar vaak moeten die hier wel rekening mee houden in het materiaal dat op de baan kan rijden.

De vuistregel zo als je misschien wel eens gehoord hebt is dan ook 3% stijging, wat neer komt op 3cm stijging per meter. Als je twee treinen onder elkaar door wil laten gaan heb je in spoor H0 9cm nodig en zul je dus 3 meter spoor nodig hebben om over een ander spoor heen te kunnen. Overigens kun je dit natuurlijk verkorten door het onderste spoor te laten dalen.

Een andere manier om met minder ruimte stijgingen te kunnen maken is door het gebruik van een klimspiraal. Voor een klimspiraal geldt dat er per omwenteling maximaal 3% stijging kan zijn.

In onderstaande vindt je de afmetingen van de ruimte om 2 sporen over elkaar heen te laten gaan en hoeveel lengte spoor je nodig hebt om dit te bereiken:

hellingbij3procent